{"id":3128,"date":"2017-03-27T09:43:37","date_gmt":"2017-03-27T07:43:37","guid":{"rendered":"http:\/\/gorowo.pl\/?p=3128"},"modified":"2017-03-27T09:43:37","modified_gmt":"2017-03-27T07:43:37","slug":"dowod-na-wyrzucenie-czarnej-dziury-przez-fale-grawitacyjne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/2017\/03\/27\/dowod-na-wyrzucenie-czarnej-dziury-przez-fale-grawitacyjne\/","title":{"rendered":"Dow\u00f3d na wyrzucenie czarnej dziury przez fale grawitacyjne"},"content":{"rendered":"<p>Astronomowie zauwa\u017cyli supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a <strong>wyrzucona z centrum swojej galaktyki przez pot\u0119\u017cne fale grawitacyjne<\/strong>. Dotychczas jedynie podejrzewano, \u017ce fale grawitacyjne mog\u0142y wyrzuca\u0107 masywne czarne dziury z galaktyk, ale obecnie zaobserwowany przypadek jest najmocniejszym potwierdzeniem tej hipotezy. Czarna dziura o masie miliard razy wi\u0119kszej ni\u017c masa S\u0142o\u0144ca jest najbardziej masywn\u0105 struktur\u0105 tego typu, kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 w czasie, gdy opuszcza swoje dotychczasowe miejsce.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Naukowcy szacuj\u0105, \u017ce do wyrzucenia tej czarnej dziury potrzebna jest energia odpowiadaj\u0105ca jednoczesnej eksplozji 100 milion\u00f3w supernowych. Podejrzewaj\u0105, \u017ce czarna dziura zosta\u0142a wyrzucona przez fale grawitacyjne powsta\u0142e podczas po\u0142\u0105czenia si\u0119 dw\u00f3ch wielkich czarnych dziur w centrum jej macierzystej galaktyki.<\/p>\n<p><em>Gdy po raz pierwszy to ujrza\u0142em, wiedzia\u0142em, \u017ce mamy do czynienia z czym\u015b niezwyk\u0142ym<\/em> \u2013 m\u00f3wi Marco Chiaberge ze Space Telescope Science Institute, kt\u00f3rego zesp\u00f3\u0142 zauwa\u017cy\u0142 wspomnian\u0105 dziur\u0119 dzi\u0119ki teleskopowi Hubble&#8217;a. <em>Obserwacje dokonane za pomoc\u0105 Hubble&#8217;a, Chandra X-ray Observatory i Sloan Digital Sky Survey prowadzi\u0142y ku temu samemu wnioskowi. Ilo\u015b\u0107 zebranych danych jest wi\u0119ksza ni\u017c dla jakiejkolwiek czarnej dziury wyrzucanej z galaktyki<\/em>.<\/p>\n<p>Obrazy z Hubble&#8217;a, kt\u00f3ry pracuje w \u015bwietle widzialnym i bliskiej podczerwieni pokaza\u0142y, \u017ce obserwowana galaktyka jestniezwyk\u0142a. Wida\u0107 by\u0142o na nich jasny kwazar znajduj\u0105cy si\u0119 daleko od centrum galaktyki. Kwazar 3C 186 i jego galaktyka macierzysta znajduj\u0105 si\u0119 w gromadzie galaktyk po\u0142o\u017conej o 8 miliard\u00f3w lat \u015bwietlnych od Ziemi. <em>Nie spodziewali\u015bmy si\u0119 zobaczy\u0107 kwazaru z dala od centrum galaktyki o regularnym kszta\u0142cie<\/em> \u2013 dodaje Chiaberge. Gdy naukowcy obliczyli odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy czarn\u0105 dziur\u0105 a centrum galaktyki, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kwazar oddali\u0142 si\u0119 od niej o 35 000 lat \u015bwietlnych.<\/p>\n<p>Kolejne badania pozwoli\u0142y na ocen\u0119 masy czarnej dziury oraz pr\u0119dko\u015bci gazu w jej otoczeniu. <em>Ku naszemu zdumieniu gaz wok\u00f3\u0142 czarnej dziury oddala\u0142 si\u0119 od centrum galaktyki z pr\u0119dko\u015bci\u0105 4,7 miliona mil na godzin\u0119<\/em> [7 560 000 km\/h &#8211; red.] \u2013 informuje jeden z badaczy, Justin Ely. Przy tej pr\u0119dko\u015bci czarna dziura ucieknie ze swojej galaktyki w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 milion\u00f3w lat i rozpocznie samotn\u0105 podr\u00f3\u017c przez przestrze\u0144 kosmiczn\u0105.<\/p>\n<p>Hubble pozwoli\u0142 na zaobserwowanie szczeg\u00f3lnego zjawiska, kt\u00f3re pomaga wyja\u015bni\u0107, dlaczego czarna dziura zosta\u0142a wyrzucona. W jej galaktyce macierzystej zauwa\u017cono \u0142ukowate struktury zwane ogonami p\u0142ywowymi. Powstaj\u0105 one w wyniku oddzia\u0142ywania grawitacyjnego pomi\u0119dzy galaktykami. To mocna przes\u0142anka by s\u0105dzi\u0107, \u017ce dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia systemu 3C 186 z inn\u0105 galaktyk\u0105, ich centralne masywne czarne dziury r\u00f3wnie\u017c si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0142y, w wyniku czego dosz\u0142o do wyrzucenia 3C 186 z galaktyki.<br \/>\nNa podstawie obserwacji i obowi\u0105zuj\u0105cych teorii naukowcy napisali scenariusz, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 doprowadzi\u0107 do wyrzucenia 3C 186. Zgodnie z nim dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch galaktyk i powsta\u0142a galaktyka eliptyczna z dwiema czarnymi dziurami. Te zacz\u0119\u0142y kr\u0105\u017cy\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie, pojawi\u0142y si\u0119 fale grawitacyjne. Je\u015bli obie dziury nie mia\u0142y takiej samej masy i pr\u0119dko\u015bci, to fale grawitacyjne by\u0142y silnej emitowane w jednym kierunku. W ko\u0144cu dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia si\u0119 obu dziur i przesta\u0142y one emitowa\u0107 fale grawitacyjne. Nowo powsta\u0142a czarna dziura zosta\u0142a w\u00f3wczas odrzucona w kierunku przeciwnym do kierunku tworzenia si\u0119 najsilniejszych fal grawitacyjnych.<\/p>\n<p>Istnieje jeszcze jedno, bardzo ma\u0142o prawdopodobne, wyt\u0142umaczenie. Zgodnie z nim obserwowany kwazar nie znajduje si\u0119 w przypisywanej mu galaktyce, a jedynie obraz uzyskany z Hubble&#8217;a daje takie wra\u017cenie. Je\u015bli tak si\u0119 dzieje, to powinni\u015bmy z czasem wykry\u0107 galaktyk\u0119, do kt\u00f3rej nale\u017cy nasz kwazar, a kt\u00f3re znajduje si\u0119 w tle obecnie przypisanej do niego galaktyki.<\/p>\n<p>Je\u015bli jednak odrzucimy to mniej prawdopodobne wyt\u0142umaczenie, to naukowcy zdobyli w\u0142a\u015bnie mocny dow\u00f3d na mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia si\u0119 supermasywnych czarnych dziur. Dotychczas mieli\u015bmy dowody na \u0142\u0105czenie si\u0119 dziur o znacznie mniejszych masach.<\/p>\n<div class=\"article-footer\">\n<p class=\"author\">Autor: <strong>Mariusz B\u0142o\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p class=\"author\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/kopalniawiedzy.pl\" target=\"_blank\">kopalniawiedzy.pl<\/a><\/p>\n<\/div>\n<a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-48 synved-social-resolution-single synved-social-provider-facebook nolightbox\" data-provider=\"facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Podziel si\u0119\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&amp;t=Dow%C3%B3d%20na%20wyrzucenie%20czarnej%20dziury%20przez%20fale%20grawitacyjne&amp;s=100&amp;p[url]=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&amp;p[images][0]=https%3A%2F%2Fgorowo.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2017%2F03%2F3c186-b50ecf5634f359d13120b2b3583e43a8.jpg&amp;p[title]=Dow%C3%B3d%20na%20wyrzucenie%20czarnej%20dziury%20przez%20fale%20grawitacyjne\" style=\"font-size: 0px;width:48px;height:48px;margin:0;margin-bottom:5px;margin-right:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Facebook\" title=\"Podziel si\u0119\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"48\" height=\"48\" style=\"display: inline;width:48px;height:48px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"https:\/\/gorowo.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/96x96\/facebook.png\" \/><\/a><a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-48 synved-social-resolution-single synved-social-provider-twitter nolightbox\" data-provider=\"twitter\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Udost\u0119pnij\" href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?url=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&amp;text=Ciekawy%20link%3A\" style=\"font-size: 0px;width:48px;height:48px;margin:0;margin-bottom:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"twitter\" title=\"Udost\u0119pnij\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"48\" height=\"48\" style=\"display: inline;width:48px;height:48px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"https:\/\/gorowo.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/96x96\/twitter.png\" \/><\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Astronomowie zauwa\u017cyli supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a wyrzucona z centrum swojej galaktyki przez pot\u0119\u017cne fale grawitacyjne. Dotychczas jedynie podejrzewano, \u017ce fale grawitacyjne mog\u0142y wyrzuca\u0107 masywne czarne dziury z galaktyk, ale obecnie zaobserwowany przypadek jest najmocniejszym potwierdzeniem tej hipotezy. Czarna dziura o masie miliard razy wi\u0119kszej ni\u017c masa S\u0142o\u0144ca jest najbardziej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3129,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[52],"class_list":["post-3128","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia-i-wszechswiat","tag-astronomia-i-wszechswiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3128"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3130,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3128\/revisions\/3130"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}