{"id":3529,"date":"2017-08-07T09:49:39","date_gmt":"2017-08-07T07:49:39","guid":{"rendered":"http:\/\/gorowo.pl\/?p=3529"},"modified":"2017-08-07T09:49:39","modified_gmt":"2017-08-07T07:49:39","slug":"chiny-stawiaja-na-rozwoj-nauk-o-kosmosie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/2017\/08\/07\/chiny-stawiaja-na-rozwoj-nauk-o-kosmosie\/","title":{"rendered":"Chiny stawiaj\u0105 na rozw\u00f3j nauk o kosmosie"},"content":{"rendered":"<p>Chiny, kt\u00f3re w ostatnich latach dokona\u0142y licznych imponuj\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 w dziedzinie lot\u00f3w kosmicznych, <strong>stawiaj\u0105 teraz na badania naukowe<\/strong>. Pa\u0144stwu \u015arodka wci\u0105\u017c daleko do osi\u0105gni\u0119\u0107 USA, ale trzeba przyzna\u0107, \u017ce Pekin wiele ju\u017c si\u0119 nauczy\u0142 i znacz\u0105co rozwin\u0105\u0142 swoje mo\u017cliwo\u015bci. Przez ostatnich kilkadziesi\u0105t lat Chiny opracowa\u0142y technologie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym s\u0105 w stanie wysy\u0142a\u0107 satelity i ludzi na orbit\u0119 oko\u0142oziemsk\u0105 oraz przeprowadzi\u0107 bezza\u0142ogowe l\u0105dowanie na Ksi\u0119\u017cycu. Staraj\u0105 si\u0119 dogoni\u0107 Stany Zjednoczone, ale dziedzin\u0105, kt\u00f3r\u0105 dotychczas zaniedbywali s\u0105 badania przestrzeni kosmicznej. <em>Je\u015bli chodzi o nauk\u0119 o kosmosie to jeste\u015bmy nowicjuszami<\/em>, m\u00f3wi Wu Ji, dyrektor generalny Narodowego Centrum Wiedzy o Kosmosie. Ale w\u0142a\u015bnie to si\u0119 zmienia.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>W Centrum, nale\u017c\u0105cym do Chi\u0144skiej Akademii Nauk, trwaj\u0105 w\u0142a\u015bnie gor\u0105czkowe prace nad wystrzeleniem w przestrze\u0144 kosmiczn\u0105 pierwszego chi\u0144skiego teleskopu dzia\u0142aj\u0105cego w zakresie promieniowania rentgenowskiego. To najbardziej ambitne z dotychczasowych chi\u0144skich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 z dziedziny nauk o kosmosie. W 2013 roku na powierzchni Ksi\u0119\u017cyca wyl\u0105dowa\u0142 pojazd Chang&#8217;e-3, kt\u00f3ry przywi\u00f3z\u0142 \u0142azik Yutu badaj\u0105ce za pomoc\u0105 radaru struktury pod powierzchni\u0105 Srebrnego Globu. We wrze\u015bniu 2016 Chiny umie\u015bci\u0142y na orbicie laboratorium Tiangong 2 kilkunastoma instrumentami naukowymi. W ci\u0105gu ostatnich 2 lat Pa\u0144stwo \u015brodka wys\u0142a\u0142o jeszcze cztery inne misje naukowe, w tym i tak\u0105, w ramach kt\u00f3rej przeprowadzono pionierskie eksperymenty z zakresu komunikacji kwantowej.<\/p>\n<p><em>Chi\u0144ski program nauk o kosmosie jest niezwykle dynamiczny i innowacyjny. Chiny s\u0105 na czele w tej dziedzinie<\/em>, m\u00f3wi Johann-Dietrich W\u00f6rner, dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej. Chiny chc\u0105 w najbli\u017cszej dekadzie pobra\u0107 pr\u00f3bki z Ksi\u0119\u017cyca i przywie\u017a\u0107 je na Ziemie, bada\u0107 pogod\u0119 kosmiczn\u0105, ciemn\u0105 materi\u0119 i czarne dziury. Jednak mimo tego, \u017ce obecnie chi\u0144skie nauki o kosmosie \u015bwietnie si\u0119 rozwijaj\u0105, wielu uczonych martwi\u0105 perspektywy. Niedawna katastrofa rakiety D\u0142ugi Marsz 5 rodzi obawy o misj\u0119 na Ksi\u0119\u017cyc, kt\u00f3ra ma wykorzystywa\u0107 taki sam pojazd, a na horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 chmury. <em>Istniej\u0105 powa\u017cne przeszkody wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne<\/em>, m\u00f3wi Li Chunlai, starszy rang\u0105 doradca ds. programu ksi\u0119\u017cycowego.<\/p>\n<p>Na arenie mi\u0119dzynarodowej powa\u017cnym problemem jest brak wsp\u00f3\u0142pracy z USA. Od 2011 roku ameryka\u0144skie prawo wprost zabrania NASA anga\u017cowania si\u0119 we wsp\u00f3lne przedsi\u0119wzi\u0119cia z Chinami, gdy\u017c Waszyngton twierdzi, \u017ce Pekin rozwija sw\u00f3j program kosmiczny przede wszystkim z my\u015bl\u0105 o jego militarnym wykorzystaniu. To z kolei powoduje, \u017ce Chi\u0144czykom trudniej jest znale\u017a\u0107 partner\u00f3w, gdy\u017c z g\u00f3ry wiadomo, i\u017c we wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119ciach nie wezm\u0105 udzia\u0142u USA, a to przecie\u017c bardzo cenny wsp\u00f3\u0142pracownik. Z kolei problemy wewn\u0119trzne to brak rz\u0105dowych plan\u00f3w strategicznych odno\u015bnie rozwoju nauk o kosmosie oraz brak d\u0142ugoterminowego finansowania. <em>Pytanie nie brzmi, jak dobrze Chiny sobie teraz radz\u0105, ale jak d\u0142ugo taki stan potrwa<\/em>, m\u00f3wi Li.<\/p>\n<p>Chiny wystrzeli\u0142y swojego pierwszego satelit\u0119 w 1970 roku, jednak pierwszym naprawd\u0119 istotnym krokiem w kierunku zbudowania kosmicznej pot\u0119gi by\u0142o wystrzelenie w 1999 roku kapsu\u0142y Shenzhou-1. <em>Chi\u0144ski program kosmiczny dokona\u0142 kolosalnych post\u0119p\u00f3w w bardzo kr\u00f3tkim czasie<\/em>, m\u00f3wi Michael Moloney, przewodnicz\u0105cy rady zajmuj\u0105cej si\u0119 naukami o kosmosie w ameryka\u0144skich Narodowych Akademiach Nauk, In\u017cynierii i Medycyny.<\/p>\n<p>Dla chi\u0144skich naukowc\u00f3w najwi\u0119kszym problemem jest jednak przekonanie w\u0142adz w Pekinie do zaplanowania d\u0142ugoterminowych inwestycji w nauki o kosmosie. Zhang Shuangnan, astrofizyk z Instytutu Wysokich Energi Chi\u0144skiej Akademii Nauk m\u00f3wi, \u017ce w chwili obecnej on i jego koledzy znajduj\u0105 si\u0119 <em>w ci\u0105g\u0142ym stanie zhaobu baoxi<\/em>, co mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej nie cz\u0142owiek nie wie, sk\u0105d b\u0119dzie mia\u0142 kolejny posi\u0142ek. <em>Jeste\u015bmy bezpieczni na kolejne pi\u0119\u0107 lat, ale nikt nie wie, co b\u0119dzie potem<\/em>, stwierdza uczony. Dobrym przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 tu prace nad chi\u0144sk\u0105 stacj\u0105 kosmiczn\u0105. Jej bud\u017cet okre\u015blono na 14,5 miliarda USD, prezydent Xi Jinping stwierdzi\u0142, \u017ce b\u0119dzie ona narodowym laboratorium kosmicznym, a mimo to wci\u0105\u017c nie przeznaczono pieni\u0119dzy na rozw\u00f3j instrument\u00f3w naukowych dla stacji. Zdaniem Zhanga mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce stacja jest <em>domem bez mebli<\/em>.<\/p>\n<div class=\"article-footer\">\n<p class=\"author\">Autor: <strong>Mariusz B\u0142o\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/kopalniawiedzy.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kopalniawiedzy.pl<\/a><\/p>\n<\/div>\n<a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-48 synved-social-resolution-single synved-social-provider-facebook nolightbox\" data-provider=\"facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Podziel si\u0119\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&#038;t=Chiny%20stawiaj%C4%85%20na%20rozw%C3%B3j%20nauk%20o%20kosmosie&#038;s=100&#038;p&#091;url&#093;=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&#038;p&#091;images&#093;&#091;0&#093;=https%3A%2F%2Fgorowo.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2017%2F08%2Fxichang_staellite_launch_center.jpg&#038;p&#091;title&#093;=Chiny%20stawiaj%C4%85%20na%20rozw%C3%B3j%20nauk%20o%20kosmosie\" style=\"font-size: 0px;width:48px;height:48px;margin:0;margin-bottom:5px;margin-right:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Facebook\" title=\"Podziel si\u0119\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"48\" height=\"48\" style=\"display: inline;width:48px;height:48px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"https:\/\/gorowo.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/96x96\/facebook.png\" \/><\/a><a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-48 synved-social-resolution-single synved-social-provider-twitter nolightbox\" data-provider=\"twitter\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Udost\u0119pnij\" href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?url=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&#038;text=Ciekawy%20link%3A\" style=\"font-size: 0px;width:48px;height:48px;margin:0;margin-bottom:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"twitter\" title=\"Udost\u0119pnij\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"48\" height=\"48\" style=\"display: inline;width:48px;height:48px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"https:\/\/gorowo.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/96x96\/twitter.png\" \/><\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chiny, kt\u00f3re w ostatnich latach dokona\u0142y licznych imponuj\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 w dziedzinie lot\u00f3w kosmicznych, stawiaj\u0105 teraz na badania naukowe. Pa\u0144stwu \u015arodka wci\u0105\u017c daleko do osi\u0105gni\u0119\u0107 USA, ale trzeba przyzna\u0107, \u017ce Pekin wiele ju\u017c si\u0119 nauczy\u0142 i znacz\u0105co rozwin\u0105\u0142 swoje mo\u017cliwo\u015bci. Przez ostatnich kilkadziesi\u0105t lat Chiny opracowa\u0142y technologie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym s\u0105 w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3530,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[52],"class_list":["post-3529","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia-i-wszechswiat","tag-astronomia-i-wszechswiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3529"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3531,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3529\/revisions\/3531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}