{"id":6479,"date":"2018-08-12T10:46:48","date_gmt":"2018-08-12T08:46:48","guid":{"rendered":"http:\/\/gorowo.pl\/?p=6479"},"modified":"2018-08-14T10:49:05","modified_gmt":"2018-08-14T08:49:05","slug":"11-normalnych-i-1-dziwak-znamy-12-nowych-ksiezycow-jowisza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/2018\/08\/12\/11-normalnych-i-1-dziwak-znamy-12-nowych-ksiezycow-jowisza\/","title":{"rendered":"11 normalnych i 1 dziwak \u2013 znamy 12 nowych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza"},"content":{"rendered":"<p>Astronomowie odkryli <strong>12 nieznanych dotychczas ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza<\/strong>. Tym samym wiemy, \u017ce planeta ta posiada co najmniej 79 naturalnych satelit\u00f3w i jest pod tym wzgl\u0119dem rekordzistk\u0105 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznych. W\u015br\u00f3d nowo odkrytych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w mamy 11 standardowych i jeden, o kt\u00f3rym astronomowie stwierdzili, \u017ce jest dziwaczny. Ksi\u0119\u017cyce zauwa\u017cy\u0142 wiosn\u0105 2017 roku zesp\u00f3\u0142 kierowany przez Scotta Shepparda z Carnegie Institution for Science. Naukowcy prowadzili poszukiwania potencjalnej 9. Planety, kt\u00f3ra mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 za Plutonem.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><em>Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce w naszym polu obserwacyjnym znalaz\u0142 si\u0119 Jowisz, wi\u0119c mogli\u015bmy przy okazji rozejrze\u0107 si\u0119 za nieznanymi ksi\u0119\u017cycami tej planety<\/em>, m\u00f3wi Sheppard. Dane zdobyte przez jego zesp\u00f3\u0142 zosta\u0142y wykorzystane przez Garetha Williamsa z Minor Planet Center do obliczenia orbin nowo odkrytych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w. <em>Trzeba przeprowadzi\u0107 kilka obserwacji, by potwierdzi\u0107, \u017ce dany obiekt rzeczywi\u015bcie kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 Jowisza. Dlatego ca\u0142y ten proces zaj\u0105\u0142 rok<\/em>, wyja\u015bnia Williams.<\/p>\n<p>Dziewi\u0119\u0107 ze wspomnianych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w stanowi cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszego zbioru satelit\u00f3w Jowisza, kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 planety w kierunku przeciwnym do kierunku jej obrotu. Te odleg\u0142e ksi\u0119\u017cyce s\u0105 zgromadzone w co najmniej trzech grupach i mog\u0105 by\u0107 pozosta\u0142o\u015bciami wi\u0119kszych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w, kt\u00f3re rozpad\u0142y si\u0119 wskutek zderze\u0144 z asteroidami, kometami lub innymi ksi\u0119\u017cycami. Ka\u017cdy z tych dziewi\u0119ciu ksi\u0119\u017cyc\u00f3w okr\u0105\u017ca Jowisza w ci\u0105gu oko\u0142o dw\u00f3ch lat.<\/p>\n<p>Dwa kolejne ksi\u0119\u017cyce, to cz\u0119\u015b\u0107 bli\u017cszej grupy, kt\u00f3ra kr\u0105\u017cy zgodnie z ruchem obrotowym Jowisza. Tak\u017ce i one, przez podobie\u0144stwo swoich orbit, s\u0105 uwa\u017cane za pozosta\u0142o\u015b\u0107 po wi\u0119kszym ksi\u0119\u017cycu. Obiegaj\u0105 one Jowisza w czasie nieco kr\u00f3tszym ni\u017c rok.<\/p>\n<p><em>Odkryli\u015bmy te\u017c dziwaka, kt\u00f3ry ma orbit\u0119 zupe\u0142nie inn\u0105, ni\u017c wszystkie pozosta\u0142e ksi\u0119\u017cyce Jowisza. To tak\u017ce najprawdopodobniej najmniejszy ze znanych nam ksi\u0119\u017cyc\u00f3w tej planety. Jego \u015brednica wynosi mniej ni\u017c kilometr<\/em>, m\u00f3wi Sheppard. Orbita tego ksi\u0119\u017cyca, kt\u00f3ry porusza si\u0119 zgodnie z ruchem obrotowym Jowisza, przecina orbity dalszych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w, a \u017ce porusza si\u0119 on w przeciwnym kierunku do nich, prawdopodobnie w ko\u0144cu dojdzie do zderzenia. <em>To bardzo niestabilna sytuacja. Seria takich zderze\u0144 szybko doprowadzi do rozpadni\u0119cia si\u0119 tych obiekt\u00f3w w py\u0142<\/em>.<\/p>\n<p>Naukowcy s\u0105dz\u0105, \u017ce dziwak to ostatnia pozosta\u0142o\u015b\u0107 po wi\u0119kszym ksi\u0119\u017cycu, kt\u00f3ry mia\u0142 pewien udzia\u0142 w powstaniu zgrupowania odleg\u0142ych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w poruszaj\u0105cych si\u0119 w przeciwn\u0105 stron\u0119 do ruchu obrotowego planety. Odkrywcy zaproponowali dla dziwnego ksi\u0119\u017cyca nazw\u0119 Valetudo, na cze\u015b\u0107 praprawnuczki Jowisza, bogini zdrowia i higieny (gr. Hygieja).<\/p>\n<p>Istnienie tak du\u017cej liczby niewielkich ksi\u0119\u017cyc\u00f3w wskazuje, \u017ce powsta\u0142y one po okresie formowania si\u0119 planet. Ksi\u0119\u017cyce te maj\u0105 \u015brednice od 1 do 3 kilometr\u00f3w. Gdyby istnia\u0142y w okresie formowania si\u0119 planet, na ich ruch mocno wp\u0142ywa\u0142yby gaz i py\u0142, tworz\u0105ce dysk protoplanetarny, z kt\u00f3rego powstawa\u0142y planety. Op\u00f3r tworzony przez gaz i py\u0142 powodowa\u0142by, \u017ce ma\u0142e ksi\u0119\u017cyce zacz\u0119\u0142yby po spirali opada\u0107 na Jowisza. Jako, \u017ce wci\u0105\u017c istniej\u0105, musia\u0142y powsta\u0107 po okresie formowania si\u0119 planet.<\/p>\n<div class=\"article-footer\">\n<p class=\"author\">Autor: <strong>Mariusz B\u0142o\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/kopalniawiedzy.pl\/Jowisz-Ksiezyc-Valetudo,28508\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kopalniawiedzy.pl<\/a><\/p>\n<\/div>\n<a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-48 synved-social-resolution-single synved-social-provider-facebook nolightbox\" data-provider=\"facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Podziel si\u0119\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&amp;t=11%20normalnych%20i%201%20dziwak%20%E2%80%93%20znamy%2012%20nowych%20ksi%C4%99%C5%BCyc%C3%B3w%20Jowisza&amp;s=100&amp;p[url]=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&amp;p[images][0]=https%3A%2F%2Fgorowo.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2018%2F08%2Fjowisz-3dd1259df0397cf3100b22b59bc2b508.jpg&amp;p[title]=11%20normalnych%20i%201%20dziwak%20%E2%80%93%20znamy%2012%20nowych%20ksi%C4%99%C5%BCyc%C3%B3w%20Jowisza\" style=\"font-size: 0px;width:48px;height:48px;margin:0;margin-bottom:5px;margin-right:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Facebook\" title=\"Podziel si\u0119\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"48\" height=\"48\" style=\"display: inline;width:48px;height:48px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"https:\/\/gorowo.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/96x96\/facebook.png\" \/><\/a><a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-48 synved-social-resolution-single synved-social-provider-twitter nolightbox\" data-provider=\"twitter\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Udost\u0119pnij\" href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?url=https%3A%2F%2Fgorowo.pl&amp;text=Ciekawy%20link%3A\" style=\"font-size: 0px;width:48px;height:48px;margin:0;margin-bottom:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"twitter\" title=\"Udost\u0119pnij\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"48\" height=\"48\" style=\"display: inline;width:48px;height:48px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"https:\/\/gorowo.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/96x96\/twitter.png\" \/><\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Astronomowie odkryli 12 nieznanych dotychczas ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza. Tym samym wiemy, \u017ce planeta ta posiada co najmniej 79 naturalnych satelit\u00f3w i jest pod tym wzgl\u0119dem rekordzistk\u0105 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznych. W\u015br\u00f3d nowo odkrytych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w mamy 11 standardowych i jeden, o kt\u00f3rym astronomowie stwierdzili, \u017ce jest dziwaczny. Ksi\u0119\u017cyce zauwa\u017cy\u0142 wiosn\u0105 2017 roku zesp\u00f3\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6480,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[52],"class_list":["post-6479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia-i-wszechswiat","tag-astronomia-i-wszechswiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6479"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6482,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6479\/revisions\/6482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}